Oil on canvas 100x140cm, 2024
Het beeld laat een jongeman zien, enigszins vertwijfeld. Hij staat er onzeker bij, de armen strak langs het lichaam, de knieën ligt gebogen, een indringende enigszins gespannen en afwachtende blik: wat gaat er komen? Het laat een jongeman zien in de tussenfase van de initiatie. Het oude past niet meer en het nieuwe heeft zich nog niet aangediend. In die zin was ‘Tussentijd’ ook een goede titel geweest. Er wordt nog gebroed. De beschermende schil is nog heel, de nieuwe rol nog onbekend. Als een kuiken in een ei, wacht hij gespannen af wat gaat komen. In de achtergrond de ogen van de voorouders, zij zijn hem voorgegaan. Ze weten wat komen gaat en ondersteunen hem op zijn weg, nieuwsgierig hoe hij het ervan af gaat brengen.
–x–
Het beeld verwijst niet naar een specifieke initiatie. Ik wilde vooral voor mezelf het belang en de realiteit van initiatie en transformatie erkennen. Ik ben goed bekend met deze ‘tussentijd’: met periodes in mijn leven waarin ik door een transitie ga. Dat begint altijd bij het besef dat het oude jasje niet meer past, alleen betekent dat niet automatisch dat het nieuwe jasje dan al voor me klaar ligt. De tussenliggende periode ervaar ik vaak als een moeizame tijd. Het universum spint dan op haar gemak haar web en ik wacht vol ongeduld totdat uiteindelijk ook voor mij mijn nieuwe weg en rol zichtbaar worden.
Wat dat betreft is zo’n ‘tussenfase’ te vergelijken met het winterseizoen waarin er aan de oppervlakte niets of nauwelijks iets gebeurt of te zien is. Terwijl er diep in de kern, in de wortel, het nieuwe leven wordt voorbereid om in de lente weer te ontkiemen.
Ideaal gezien wordt je in zo’n fase ondersteund of begeleidt door iemand die een dergelijk veranderingsproces al eens heeft doorlopen. Want een initiatie gebeurt door iemand die jou is voorgegaan, die geïnitieerd is.
In ieder mensenleven voltrekken zich transformaties, met of zonder initiatie. Naar mijn idee is de waarde van initiatie het bewust markeren en bewust maken van een (innerlijke) verandering in iemand z’n leven, zodat er een duidelijk voor en na is. Dit kan helpen om het oude los te laten en een nieuwe rol of fase in je leven volledig te omarmen.
Bij een initiatie denk ik vaak ook aan een ritueel. Waarbij de initiatie een bewust gekozen moment is om de transformatie van het oude naar het nieuwe te markeren. Een ritueel kan een krachtige tool zijn om vorm te geven aan zo’n innerlijk proces. Je kunt ook zeggen: een manier om het onzichtbare, zichtbaar te maken. Dat impliceert ook dat een ritueel zonder deze innerlijke transformatie zijn doel voorbij schiet. Anders gezegd: je moet er klaar voor zijn.
Initiatie heeft voor mij met bewustwording te maken. Enerzijds moet er bewustzijn zijn over het transformatieproces waarop een initiatie betrekking heeft. Anderzijds opent de initiatie het bewustzijn van de geïnitieerde naar een nieuwe werkelijkheid. Aangezien een initiatie, mijns inziens, ten diepste een innerlijk proces is, zal ook de ervaring en uitkomst van elke initiatie diep persoonlijk en uniek zijn. Het gaat er niet om opnieuw geboren te worden in een karikatuur van een bepaalde rol, maar juist om jouw eigen unieke expressie van een nieuwe fase in jouw leven kracht bij te zetten.
Tot slot, mijn beeld van initiatie is geïnspireerd op een oude foto van Afrikaanse jongens die op het punt staan besneden te worden. Ze liggen in het gras met voor hun kruis een levensgrote penis in alle kleuren van de regenboog. Hun gezicht is met kalk gewit.
Kleur heeft in verschillende culturen verschillende betekenis. De kleur wit wordt vaak met dood of onschuld geassocieerd. Als het wit van de botten van iemand die overleden is of het wit van de onbevlekte onschuld of puurheid. In deze context vind ik het witte gezicht goed gekozen. Tijdens een initiatie sterft er iets en er wordt ook iets nieuws, iets onbevlekts geboren.
Ik ben benieuwd naar jouw gedachtes over of ervaringen met initiatie. Als je me een bericht stuurt en krijg je zeker een reactie terug.